Παιχνίδι Πόλης στην Καβάλα

Περπατώ στο σήμερα βαδίζοντας στο χθες

Γράφει ο Ηρακλής Λαμπαδαρίου, Φιλόλογος –  Δημιουργός των Εκδόσεων Σαΐτα

 

Καβάλα

Χάρτης Παιχνιδιού

Εισαγωγικό κείμενο για τους γονείς

Η ιστορία είναι ένας κύκλος και επαναλαμβάνεται. Δε σταματά ποτέ να γράφεται. Δε σταματά ποτέ η μελέτη της και φυσικά η διδασκαλία της στους μαθητές. Οι περισσότεροι από αυτούς την αντιμετωπίζουν ως ένα δύσκολο μάθημα, αγνοώντας πολλές φορές τη σημασία της και κατ’ επέκταση, τον λόγο της διδασκαλίας της. «Το παρελθόν ανήκει στο παρελθόν», «Ό,τι έγινε, έγινε. Γιατί θα πρέπει να το μάθω;», «Μα, τι σημασία έχουν πια όλα αυτά αφού δεν μπορούν να αλλάξουν;» κι άλλες πολλές οι ενστάσεις που ακούγονται από τα χείλη των μαθητών. Είναι στο χέρι του εκπαιδευτικού και στο δικό σας, ως γονείς, να κάνετε αυτήν την τόσο μικρή αλλά και τόσο ουσιαστική σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν, έχοντας ως γνώμονα την πορεία μας προς το μέλλον. Με απλά λόγια, απαλλαγμένα από κάθε διδακτισμό, και με επισκέψεις-«έρευνες» που έχουν ως βάση το παιχνίδι σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία και κάθε άλλο μέρος που μπορεί να «μιλήσει» για τη μορφή του σε παλαιότερες εποχές, μπορείτε να ξεκλειδώσετε την καλά κλειδωμένη πύλη της ιστορίας στο μυαλό των παιδιών. Το παρακάτω παιχνίδι στη χερσόνησο της «Παναγίας», της παλιάς πόλης της Καβάλας, είναι ένα απλό παράδειγμα που μπορείτε να μελετήσετε για να σχεδιάσετε τα δικά σας παιχνίδια και δραστηριότητες, ειδικά προσαρμοσμένα στις ανάγκες και τις ικανότητες του δικού σας παιδιού.

 

Εισαγωγικό κείμενο για τους μαθητές

Τι σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς τη λέξη «Ιστορία»; Χμ, για να μαντέψω: χρονολογίες, πρόσωπα, γεγονότα, αποστήθιση; Μήπως όμως είναι ένας θησαυρός που σου έχουν αφήσει όσοι έζησαν πριν από σένα και σε προσκαλούν να τον ανακαλύψεις; Άλλα κομμάτια αυτού του θησαυρού, τα έχουν ανακαλύψει κάποιοι πριν από σένα, τα οποία φυσικά και μπορείς να δεις κι ο ίδιος από κοντά. Άλλα πάλι παραμένουν ακόμη καλά κρυμμένα και περιμένουν κάποιον να τα ανακαλύψει. Μήπως είσαι εσύ αυτός; Τι λες; Πάμε να παίξουμε;

 

Οδηγίες για τους μαθητές

Ακολουθώντας την παρακάτω διαδρομή στη χερσόνησο της «Παναγίας», της παλιάς πόλης της Καβάλας, θα συναντήσεις ορισμένα μνημεία, χώρους και κτίσματα ιστορικού ενδιαφέροντος. Πέντε από αυτά θα σου δώσουν μέσα από απλές αριθμητικές πράξεις, τα στοιχεία που χρειάζεσαι για να βρεις τη λέξη-θησαυρό που έχει πολύ μεγάλη δύναμη (αποτελείται από πέντε γράμματα).

 

Ανηφορίζοντας λοιπόν τη Θεοδώρου Πουλίδου, θα συναντήσεις στα δεξιά σου το ιστορικό κτίριο του 5ου Γυμνασίου Καβάλας. Ακριβώς στην απέναντι πλευρά, ένας πελώριος βράχος σκεπάζει ένα μικρό καφέ που φαίνεται σαν να έχει χτιστεί μέσα σ’ αυτόν. Πάνω στον βράχο θα δεις ένα μικρό τμήμα του πέτρινου οχυρωματικού τείχους. Λίγα μόλις μέτρα μετά το σχολείο, μπορείς να πάρεις τη θέση σου στην πρώτη πολεμίστρα του παράλιου τείχους της πόλης. Από εκεί παρατηρείς αρκετά σημεία του κέντρου της πόλης, του λιμανιού, ακόμη και του πλούσιου περιαστικού (ή αισθητικού) δάσους. Αν συναντήσεις κόσμο στην πρώτη πολεμίστρα, μην απογοητευτείς καθώς μετά από 9 μόλις βήματα, περιμένει να σε υποδεχθεί η δεύτερη που είναι ψηλότερη από την πρώτη.

Συνεχίζοντας τη διαδρομή σου στον πλακόστρωτο δρόμο, στα δεξιά σου, σε περιμένει το Ιμαρέτ. Περπατάς παράλληλα με τον εξωτερικό του τοίχο για αρκετά μέτρα ώσπου να συναντήσεις στα αριστερά σου το σπίτι του Μεχμέτ Αλή (γνωστό και ως «κονάκι» του Μοχάμετ Αλή).

Το πρώτο στοιχείο είναι εκεί. Η απάντηση βρίσκεται στον αριθμό των γλωσσών που είναι γραμμένη η επιγραφή ακριβώς πάνω από την είσοδο της οικίας του Μεχμέτ Αλή. Η επιγραφή είναι γραμμένη σε _ γλώσσες. Σε ποιο γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου αντιστοιχεί ο αριθμός που βρήκες; Το γράφεις σ’ ένα χαρτί για να μην το ξεχάσεις.

Δίπλα από την οικία του Μεχμέτ Αλή, μπορείς να δεις τον μπρούντζινο έφιππο ανδριάντα που στήθηκε προς τιμήν του. Απέναντι από την πλατεία του Αιγύπτιου Βασιλιά, μπορείς να θαυμάσεις την αμφιθεατρικά κτισμένη πόλη της Καβάλας, τους ταξιδιώτες που αποβιβάζονται και επιβιβάζονται στα πλοία και τους ψαράδες που, ακούραστοι και χωρίς να επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες, απλώνουν τα δίχτυα τους.

Βαδίζοντας αντίθετα από την κατεύθυνση που ήρθες, στα αριστερά σου, ανοίγεις τη μεγάλη σιδερένια πόρτα του αυλόγυρου του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ξεκουράζεσαι για λίγο σε ένα από τα πολλά πράσινα παγκάκια και απολαμβάνεις τη δροσιά του νερού από την εξωτερική βρύση με θέα τα απόκρημνα βράχια που οδηγούν στο απέραντο γαλάζιο. Βγαίνοντας από τον αυλόγυρο, συνεχίζεις με κατεύθυνση αριστερά και μπαίνεις σε έναν άλλο αυλόγυρο, αυτόν του 7ου Δημοτικού Σχολείου Καβάλας. Εκεί σε υποδέχεται ένα επιδαπέδιο παιχνίδι με πολλούς αριθμούς σε κουτάκια.

Το δεύτερο στοιχείο βρίσκεται στην πρόσοψη του σχολείου αυτού. Από τα παράθυρα που θα μετρήσεις, θα αφαιρέσεις τον αριθμό που βρήκες από το πρώτο στοιχείο. Το αποτέλεσμα της πράξης είναι το δεύτερο στοιχείο που θα σε οδηγήσει στο δεύτερο από τα πέντε γράμματα που ψάχνεις. Σημείωσε το γράμμα που βρήκες.

Σε λίγο βρίσκεσαι σ’ ένα από τα ομορφότερα μέρη της πόλης, δίπλα στον φάρο να επιλέγεις ποιο τοπίο θέλεις να γεμίσει την όρασή σου: το νησί της Θάσου στο βάθος, το Άγιον Όρος στα δυτικά, τα παράλια της Κεραμωτής στα ανατολικά, η πόλη της Καβάλας με τα χρώματα του γαλάζιου της θάλασσας και του πράσινου του δάσους της. Βρίσκεσαι σ’ ένα ιδανικό μέρος για τις αναμνηστικές σου φωτογραφίες μαζί με τους γονείς σου!

Φεύγοντας από την αυλή του σχολείου, αν σηκώσεις λιγάκι το βλέμμα σου, θα δεις το Φυλάκιο που φαίνεται από την Ακρόπολη της παλιάς πόλης. Σε πολύ λίγο θα βρίσκεσαι μέσα σ’ αυτό και θα βλέπεις από το μικρό παραθυράκι του το σημείο στο οποίο βρίσκεσαι τώρα.  Μόλις φθάσεις ξανά στην οικία του Μεχμέτ Αλή, συνεχίζεις λίγο ακόμη το περπάτημα μέχρι να συναντήσεις πολλές σκάλες. Τις ανεβαίνεις, παρατηρώντας την αρχιτεκτονική των σπιτιών με τα «σαχνισιά» (τα ξύλινα μαδέρια-υποστυλώματα που στηρίζουν τα δωμάτια του ορόφου που επεκτείνονται πέρα από τα όρια της τοιχοποιίας του ισογείου) και συνεχίζεις μέχρι το τέλος του στενού δρόμου προς τα αριστερά. Εκεί συναντάς το συγκρότημα του Χαλίλ Μπέη.

Ορίστε και το τρίτο στοιχείο. Για να το βρεις, θα χρειαστούν περισσότερες πράξεις απ’ ότι στα δύο προηγούμενα στοιχεία. Πόσες σκάλες οδηγούν στην είσοδο του τεμένους; _ σκάλες. Πόσες λάμπες φωτίζουν την είσοδο του τεμένους; _ λάμπες Στο γινόμενο των δύο αριθμών που βρήκες, προσθέτεις το διπλάσιο του πρώτου αριθμού (αριθμός σκαλοπατιών). Το άθροισμα αυτό σου δίνει έναν αριθμό που αντιστοιχεί σ’ ένα γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου και είναι το τρίτο γράμμα στη λέξη που ψάχνεις.

Κατευθύνεσαι ακόμη ψηλότερα για να φτάσεις στην Ακρόπολη, στο Φρούριο. Μεταξύ Ανθεμίου και Φειδίου, στρίψε στη μικρή ανηφόρα. Στην Ισιδώρου, ανέβα τα σκαλοπάτια με προσοχή για να μην χτυπήσεις στο χαμηλό μπαλκόνι που βρίσκεται στα αριστερά σου και αντικρίζεις τις τελευταίες σκάλες που θα σε οδηγήσουν στο Φρούριο.

Μπορείς, αν θέλεις, να ανεβείς τις ελάχιστες σκαλίτσες που υπάρχουν δίπλα από το πωλητήριο και πριν το αναψυκτήριο για να θαυμάσεις μπροστά σου το νησί της Θάσου και στα αριστερά σου, τα παράλια της Κεραμωτής στο απέραντο γαλάζιο ουρανού και θάλασσας.

Κατεβαίνεις τις σκάλες και συνεχίζεις ευθεία. Στα δεξιά σου είναι ο κεντρικός κυλινδρικός πύργος. Ανεβαίνεις τους 3 ορόφους του και βρίσκεσαι κάτω από τη γαλανόλευκη που κυματίζει, έτοιμος να παρατηρήσεις όποιο σημείο της πόλης θέλεις από το τηλεσκόπιο που υπάρχει. Θυμήσου πως στον πύργο μπορούν να ανέβουν ταυτόχρονα το πολύ 7 άτομα και πρέπει να είναι πάνω από 10 ετών.

Κατεβαίνοντας από τον πύργο, στα δεξιά σου συναντάς τη δεξαμενή νερού, πολύτιμη για την εποχή εκείνη, και την αποθήκη πυρομαχικών και τροφίμων που μετά από κάποιο διάστημα χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Αυτό είναι το μεγαλύτερο κτίσμα που υπάρχει στο Φρούριο και στη μια του γωνιά μπορείς να δεις και να αγγίξεις σιδερένιες μπάλες (πυρομαχικά) που χρησιμοποιούσαν για τα κανόνια.

Ανεβαίνοντας από το κτίριο αυτό, συνεχίζεις τη διαδρομή σου στα δεξιά και συναντάς το Φυλάκιο. Εκεί, από το πρώτο παράθυρο που θα υπάρχει στον τοίχο που βλέπεις με το που μπαίνεις στο κτίσμα, μπορείς να δεις όλα αυτά που πριν λίγο επισκέφτηκες (την οικία του Μεχμέτ Αλή, τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον φάρο, το 7ο Δημοτικό Σχολείο, το συγκρότημα του Χαλίλ Μπέη).

Εκεί σε περιμένει και το τέταρτο στοιχείο. Πόσα παράθυρα έχει το Φυλάκιο; _ παράθυρα. Πόσες είναι οι πλευρές του κτίσματος που δεν έχουν πόρτα; _ πλευρές. Το γινόμενο των δύο αριθμών σου δίνει το τέταρτο στοιχείο! Γράψε το γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου που αντιστοιχεί στον αριθμό που βρήκες.

Βγαίνοντας από το Φυλάκιο, μπορείς στα αριστερά να ανέβεις με μεγάλη προσοχή από τις πέτρινες σκαλίτσες στις πολεμίστρες του κάστρου και να θαυμάσεις τη θέα.

Αφού τελειώσεις την περιήγησή σου στα σωζόμενα κτίσματα του Φρουρίου, μπορείς να δεις το υπαίθριο θέατρο όπου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες φιλοξενούνται θεατρικές παραστάσεις, μουσικές συναυλίες και μουσικοχορευτικά δρώμενα.

Καθώς φεύγεις από την κεντρική πύλη του Φρουρίου, κατεβαίνεις τις σκάλες και συνεχίζεις ευθεία. Μετά από λίγα μέτρα, στο τέλος της οδού Λ. Κατσώνη, περνάς κάτω από την πύλη ΠΛ5 που είναι κτισμένη στο ψηλότερο και πιο δυσπρόσιτο σημείο του χερσαίου τείχους. Από εκεί μπορείς να δεις καλύτερα τις «Καμάρες» και το ανατολικό λιμάνι της πόλης όπου ακόμη και σήμερα λειτουργεί ναυπηγείο.

Συνεχίζεις να κατηφορίζεις και βρίσκεσαι πλέον κάτω από τις εντυπωσιακά πελώριες «Καμάρες».

Έχεις ήδη βρει τα 4 στοιχεία και ήρθε η ώρα για το τελευταίο! Αναζητώντας την πινακίδα με τις σχετικές πληροφορίες για τις «Καμάρες», μπορείς να βρεις τον μεγαλύτερο ακέραιο αριθμό του μήκους που είχε ο επίγειος αγωγός που κατέληγε στο βόρειο άκρο του μνημείου και έφερνε το νερό από πηγές στην περιοχή της Παλιάς Καβάλας; Αυτό λοιπόν ήταν το τελευταίο στοιχείο που αναζητούσες!

 

Συγχαρητήρια! Κατάφερες να βρεις τη λέξη-θησαυρό που έχει πολύ μεγάλη δύναμη, ακολουθώντας μια διαδρομή όπου συνάντησες σπουδαία μνημεία, χώρους και κτίσματα ιστορικού ενδιαφέροντος!

 

«Το παραπάνω κείμενο διανέμεται με άδεια CC-BY-NC-ND 3.0 Unported»

Photo Credit: Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Κουβέντες

  • Pingback: Βόλτες στην Πόλη της Καβάλας - The Paper Boat

  • Pingback: Ένα παιχνίδι πόλης κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο - The Paper Boat

  • Ιωάννα

    Ηρακλή πραγματικά ενθουσιάστηκα με το παιχνίδι_ δεν είναι μόνο ότι μπορεί κάποιος να ακολουθήσει τις διαδρομές σου στην όμορφη Καβάλα, είναι ότι μας βάζει όλους σε σκέψεις για το πως μπορούμε πραγματικά να ομορφύνουμε τα ταξίδια μας, να βάλουμε το παιχνίδι στις επαφές μας με τα παιδιά_ αντιμετωπίζοντας την ιστορία και τον πολιτισμό μας δημιουργικά και όχι δογματικά ή βαρετά. ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ

Αφήστε ένα μήνυμα, μοιραστείτε τις εμπειρίες σας.